Daadkracht B.V. - Overheid oNLine

Nederlandse gemeenten en provincies zijn weinig vernieuwend op internet en zijn er slecht te vinden. Dit blijkt uit het trendonderzoek Overheid oNLine van Deloitte & Touche Bakkenist. Het onderzoek werd uitgevoerd door Erwin Snijder en Bart-Jan Flos, de huidige directie van Daadkracht. Hoewel het aantal gemeenten met een website fors is gestegen (van 78 in 1998 naar 183 eind 1999), is tweederde van hen nog niet present op internet. De gemeenten die wel op internet staan, laten veel kansen liggen om via internet met de burger te communiceren, diensten aan te bieden en de relatie te versterken tussen burger en bestuur. Ze zijn nauwelijks interactief. Ook de vindbaarheid is slecht door niet-uniforme internetadressen.

Het onderzoek toont aan dat er grote verschillen bestaan in de omvang van de digitale dienstverlening en informatieverstrekking van gemeenten en provincies op internet. De nieuwkomers op internet kiezen in grote getale voor een zeer behoudende aanpak bij hun eerste stappen op internet. Gevolg is weinig tot geen gebruik van de interactieve mogelijkheden. Opvallend is ook de stilstand van gemeenten die in 1998 al wel op internet stonden en in 1999 vrijwel geen nieuwe functionaliteiten aan de site hebben toegevoegd. Daartegenover staat een kopgroep van een kleine 30 gemeenten -vrijwel zonder uitzondering grote gemeenten- die wel initiatieven ontplooien. Zij liggen hierdoor een straatlengte voor op de andere gemeenten. Deze kloof is sinds 1998 alleen maar groter geworden. Hierdoor dreigt een digitale tweedeling te ontstaan tussen kleine en grote gemeenten. Dit brengt het gevaar met zich mee dat de burger in toenemende mate ongelijk bediend wordt.

Het onderzoek maakt duidelijk dat internet, met name voor wat betreft de communicatie tussen burger en bestuur, vooralsnog een beperkte rol speelt. Hoewel de meeste gemeenten en provincies online wel een overzicht bieden van de bestuursleden -vaak met foto-, ontbreekt bij gemeenten in 60% van de gevallen de mogelijkheid om daadwerkelijk met de bestuurders via e-mail in contact te komen; bij provincies is dat in 67% van de gevallen niet mogelijk. Positief is de sterke groei van initiatieven op het gebied van interactieve beleidsvorming: beleidsvorming via internet waarbij burgers en maatschappelijke instanties invloed kunnen doen gelden door te reageren op de site. In 1998 boden slechts 3 gemeenten deze mogelijkheid en in 1999 is dit aantal gegroeid naar 11.

Op het gebied van dienstverlening, voert het bieden van informatie over producten en diensten ook in 1999 nog steeds de boventoon. Het aantal gemeenten dat online diensten verleent is in 1999 wel gegroeid, maar met 9% nog steeds beperkt. Opvallend is dat de krapte op de arbeidsmarkt heeft geleid tot een toename van gemeenten die personeel werven via internet: van 5% in 1998 tot 19% in 1999.

Op dit moment moet de burger behoorlijk wat kennis en ervaring hebben met zoeken op internet, om een officiële gemeentelijke site te vinden. Tot voor kort konden burgers nog waarde hechten aan een Nederlandse domeinnaam als http://www.gemeentenaam.nl. Door een versoepeling van de regels voor de domeinregistratie en de nalatigheid -en onwetendheid- van diverse gemeenten, hebben bedrijven dergelijke domeinnamen inmiddels geregistreerd. Dit probleem is op te lossen door op verzoek van het bestuur van een overheidsorganisatie het gebruik van sub-domein - overheid.nl - toe te staan. De domeinnaam wordt dan http://www.gemeentenaam.overheid.nl. Dit dient dan als een soort keurmerk ter herkenning van officiële overheidssites. Voor de burger betekent het een belangrijke hulp in het digitale doolhof en een vooruitgang voor de vindbaarheid van overheidsinformatie en diensten op internet.

Download